بسیاری ایرانیان، خارج از سرزمین خود، در کشوری دیگر ازدواج خود را صرفا مطابق با کشور خارجی مربوطه ثبت می کنند بدون انکه ازدواج خود را مطابق قوانین ایران در مرجع کنسولی ثبت کرده و یا حتی عقد شرعیی را به صورت عادی اجرا نموده باشند.
روشن است که در جایی که طرفین با هم توافق داشته باشند مشکلی نیست و این زوجین می توانند ازدواج خود را در مراجع ایرانی هم ثبت کنند اما سوال اینجاست که در صورت عدم توافق زوجین، خصوصا در زمانی که این زوجین با مشکلات جدی دعوای خانواده مواجه شده اند، آیا می توانند این عقد خارجی را به ازدواج ایرانی تبدیل کنند؟
ازدواج نیاز به هیچ ورد جادویی و صیغه خاصی ندارد
به نظر من پاسخ آری است. عقد ازدواج یک عقد غیر تشریفاتی است و فقط با توافق کتبی یا لفظی طرفین به قبول طرف دیگر به عنوان زن یا شوهر، عقد ازدواج محقق می شود و برای ایجاد آن نیاز به تشریفات ثبتی نیست. جالب تر آنکه این عقد نیاز به ورد جادویی یا صیغه خاص هم ندارد و به هر لفظی که طرفین اعلام کنند که ازدواج طرف مقابل را قبول کرده اند این عقد محقق می شود. و از این هم هیجان انگیزتر اینکه بنا به نظربسیاری از فقیهان حتی لفظ یعنی بیان با کلمات را هم لازم نمی دانند و اگر طرفین اراده خود را به صورت عملی هم نشان دهند باز هم ازدواج محقق می شود.
اثبات رابطه زوجیت
برای اثبات عقد ازدواج در حقوق ما دعوایی به عنوان دعوای “اثبات رابطه زوجیت” پیش بینی شده است که در صورتی که دو نفر به صورت غیر رسمی -حتی شفاهی- با هم ازدواج کنند و بعدا یکی از این طرفین منکر ان شود یا حاضر به ثبت این ازدواج نشود طرف دیگر می تواند به دادگاه مراجعه کند و با ارائه دلایل خود ثابت کند که طرف دیگر حسب مورد، زن یا شوهر اوست.
بنابراین با ارائه عقد نامه خارجی در محاکم ایرانی می توان دعوای اثبات رابطه زوجیت را مطرح نمود.
تکلیف مهریه چه می شود؟
شاید بپرسید: “پس تکلیف مهریه چه می شود؟ آخر عقد خارجی که مهریه ندارد.” در این خصوص باید گفت که در عقد ازدواج مهریه جزء ارکان اصلی عقد نیست و ازدواج بدون مهریه هم باطل محسوب نمی شود. در صورتی که در ازدواجی مهریه ذکر نشود در این صورت زن حق دارد به دادگاه مراجعه و تقاضای تعیین مهریه نماید. دادگاه وظیفه دارد که وضع شخصی و خانوادگی زن را در نظر بگیرد و تعیین کند که مهریه این زن بنا به عرف چقدر است به این مهریه که توسط دادگاه تعیین می شود مهر المثل می گویند.. لازم به ذکر است که این دعوی را می توان همزمان در کنار دعوی اثبات رابطه زوجیت در پرونده مطرح نمود.
عادل زارعی
عضو کانون های وکلای انتاریو و ایران
دیدگاهتان را بنویسید