آدم یک جوری به اموال خودش وابسته است که دلش نمی خواهد بعد از مرگ هم اموالش را از او بگیرند و می خواهد بعد مردن هم اختیار داراییش دست خودش باشد. حقوق برای این آرزوی دیرینه چیزی به نام وصیت را ساخته تا افسار دارایی توی آن دنیا هم دست ما باقی بماند.
ارث: وقتی شخصی فوت می کند به صورت خودکار اموالش به کسانی که قانون پیش بینی کرده است می رسد. (به این می گویند ارث) البته قانون هر کشوری متفاوت است و اینکه وارث کیست یا به هر وارث چقدر می رسد از جایی تا جای دیگر فرق می کند؛ مثلا در حقوق ایران بیشترین میزان ارث اول به فرزندان، بعد پدر و مادر و بعد به همسر می رسد اما در حقوق کانادا همسر اولویت اول را دارد.
وصیت: کاری که وصیت می کند این است که این ترتیب و فرض قانونی را می تواند به هم بزند و مثلا قسمتی از اموال را بعد از مرگ به کسی که وارث نیست بدهد یا برای یکی از وارث ها سهم بیشتری قایل شود.
شرایط وصیت: اما وصیت نوشتن به همین سادگی هم نیست و نکات و محدودیت ها حقوقی خاص خودش را دارد که چند تایی را این زیر می آورم:
1. قبل از همه این را بگویم که منظور از اموال، همه اموال، حتی اموال خارج از کشور هم هست و اینطور نیست که چون برخی از اموال مورد وصیت خارج از کشوراست پس شامل قانون ایران یا به عکس کانادا نمی شود.
2. در حقوق ایران شخص نمی تواند بیشتر از یک سوم اموال خودش را وصیت کند. یعنی اگر ارزش اموال کسی مثلا سیصد هزار دلار باشد فقط تا مقدار صد هزار دلار (یک سوم) از این اموال را می تواند وصیت کند و وصیت بیشتر از این باطل است.
3. یا اینکه شخص نمی تواند هیچ کدام از وراث را از ارث محروم کند و اینکه مثلا پدری فرزند خودش را از ارث محروم کند قانونی نیست و چنین وصیتی باطل خواهد بود.
4. مثال دیگر این است که در حقوق ایران وصیت نامه باید رسمی باشد. یعنی علاوه بر رعایت نکات حقوقی -که یکی دو مورد آن در بالا گفته شد- باید در دفاتر رسمی یا در خارج در کنسولگری به ثبت برسد.
5. نکته دیگر هم اینکه اگر در وصیت نامه کانادایی الزامات حقوق ایران رعایت نشده باشد، این وصیت در ایران قابل قبول نیست و وراث می توانند آنرا در ایران باطل کنند. در این صورت آنکه مالی زا از این وصیت باطل دریافت کرده است بدهکار وراث محسوب می شود و می باید مال یا معادل آن را به وراث برگرداند.
خلاصه وصیت نکات بسیاری دارد و شرایط آن با توجه به شرایط، از هر فرد به فرد دیگر متفاوت است.
عادل زارعی
پارالگال و عضو کانون وکلای انتاریو
وکیل پایه یک دادگستری ایران
Leave a Reply